Ölçek Makinesi

Protondan evrenin sınırına

Kaydır, sürükle ya da yolculuğu başlat: 42 basamaklık bir ölçekte her şeyin yanına bir sonrakini koyuyoruz.

Listeye in ↓

Bütün duraklar

Küçükten büyüğe 38 durak

Her basamakta bir öncekinden kaç kat büyüdüğümüzü görmek için listeyi aşağı doğru oku.

  1. Proton

    ~1,7 femtometre

    Üç kuarktan oluşur; ama kütlesinin büyük kısmı kuarklardan değil, onları birbirine bağlayan enerjiden gelir.

  2. Hidrojen atomu

    ~0,1 nanometre

    Atom neredeyse tamamen boşluk: çekirdek bir futbol stadyumunun ortasındaki bir toplu iğne başı kadar olsaydı, elektronlar tribünlerde dolaşırdı.

    Bir öncekinin (Proton) yaklaşık 62.000 katı

  3. DNA sarmalı

    ~2 nanometre genişlik

    Tek bir hücrendeki DNA uç uca eklense yaklaşık 2 metre uzunluğunda olurdu.

    Bir öncekinin (Hidrojen atomu) yaklaşık 19 katı

  4. Koronavirüs

    ~100 nanometre

    Virüslerin çoğu, koronavirüs de dahil, ışık mikroskobuyla görülemeyecek kadar küçük; onları ancak elektron mikroskobuyla görebiliyoruz.

    Bir öncekinin (DNA sarmalı) yaklaşık 50 katı

  5. E. coli bakterisi

    ~2 mikrometre

    Vücudundaki bakteri sayısı, kendi hücrelerinin sayısıyla aşağı yukarı aynı: ikisi de on trilyonlar mertebesinde.

    Bir öncekinin (Koronavirüs) yaklaşık 20 katı

  6. Alyuvar

    ~7,5 mikrometre

    Vücudunda yaklaşık 25 trilyon alyuvar var; kemik iliğin her saniye milyonlarca yenisini üretiyor.

    Bir öncekinin (E. coli bakterisi) yaklaşık 3,8 katı

  7. Saç teli

    ~70 mikrometre kalınlık

    Bir saç telinin kalınlığına yan yana yaklaşık 10 alyuvar sığar.

    Bir öncekinin (Alyuvar) yaklaşık 9,3 katı

  8. Su ayısı (tardigrad)

    ~0,5 milimetre

    Kurutulup uzay boşluğuna çıkarıldıktan sonra bile canlanabildiği deneylerle gösterildi.

    Bir öncekinin (Saç teli) yaklaşık 7,1 katı

  9. Karınca

    ~5 milimetre

    Dünyada yaklaşık 20 katrilyon (20 milyon milyar) karınca yaşadığı tahmin ediliyor.

    Bir öncekinin (Su ayısı (tardigrad)) yaklaşık 10 katı

  10. İnsan

    ~1,7 metre

    Vücudun yaklaşık 30 trilyon hücreden oluşuyor. Buradan sonrası hep sana göre ölçülecek.

    Bir öncekinin (Karınca) yaklaşık 340 katı

  11. Mavi balina

    ~30 metre

    Yaşamış en büyük hayvan olarak biliniyor; dinozorların en irileri bile büyük olasılıkla ondan hafifti.

    Bir öncekinin (İnsan) yaklaşık 18 katı

    Balinaların evrimi →
  12. Galata Kulesi

    ~67 metre

    Evliya Çelebi’ye göre 17. yüzyılda Hezârfen Ahmed Çelebi buradan kanatlarla Üsküdar’a uçmuştu.

    Bir öncekinin (Mavi balina) yaklaşık 2,2 katı

  13. Uluslararası Uzay İstasyonu

    ~109 metre genişlik

    Saatte yaklaşık 28.000 km hızla gider ve Dünya’nın çevresini 90 dakikada bir dolanır.

    Bir öncekinin (Galata Kulesi) yaklaşık 1,6 katı

  14. Burç Halife

    828 metre

    Dünyanın en yüksek binası; Galata Kulesi’nin 12 katından daha uzun.

    Bir öncekinin (Uluslararası Uzay İstasyonu) yaklaşık 7,6 katı

  15. Everest Dağı

    8.849 metre

    Zirvesinde hava basıncı deniz seviyesinin yaklaşık üçte biri; nefes aldığın her solukta oksijen de üçte bir.

    Bir öncekinin (Burç Halife) yaklaşık 11 katı

  16. Uzayın sınırı (Kármán hattı)

    100 km yükseklik

    Uzayın başladığı kabul edilen yükseklik. Uluslararası Uzay İstasyonu bunun yaklaşık 4 katı yükseklikte uçuyor.

    Bir öncekinin (Everest Dağı) yaklaşık 11 katı

  17. Türkiye

    ~1.600 km doğu–batı

    Edirne’den Iğdır’a uzanan bu mesafe, birazdan göreceğin Ay’ın çapının yarısından az.

    Bir öncekinin (Uzayın sınırı (Kármán hattı)) yaklaşık 16 katı

  18. Ay

    3.474 km çap

    Türkiye’yi Ay’ın üzerine koysan, Ay’ın çapının yarısından azını kaplardı.

    Bir öncekinin (Türkiye) yaklaşık 2,2 katı

  19. Dünya

    12.742 km çap

    Ekvator çevresi yaklaşık 40.000 km; bir yolcu uçağı bu yolu durmadan yaklaşık 2 günde döner.

    Bir öncekinin (Ay) yaklaşık 3,7 katı

  20. Jüpiter

    139.820 km çap

    İçine yaklaşık 1.300 Dünya sığar.

    Bir öncekinin (Dünya) yaklaşık 11 katı

  21. Ay’ın yörüngesi

    ~769.000 km çap

    Dünya ile Ay arasındaki bütün bu mesafe, Güneş’in içine rahatça sığar.

    Bir öncekinin (Jüpiter) yaklaşık 5,5 katı

  22. Güneş

    1,39 milyon km çap

    İçine yaklaşık 1,3 milyon Dünya sığar. Güneş Sistemi’ndeki kütlenin %99,86’sı onda.

    Bir öncekinin (Ay’ın yörüngesi) yaklaşık 1,8 katı

  23. Arktürüs

    ~35 milyon km çap

    Çapı Güneş’in yaklaşık 25 katı olan turuncu bir dev; Güneş de milyarlarca yıl sonra böyle şişecek.

    Bir öncekinin (Güneş) yaklaşık 25 katı

  24. Dünya’nın yörüngesi

    ~300 milyon km çap

    Güneş’in ışığı bize 8 dakika 20 saniyede ulaşır; yani Güneş’i hep 8 dakika önceki hâliyle görürüz.

    Bir öncekinin (Arktürüs) yaklaşık 8,6 katı

  25. Betelgeuse

    ~1 milyar km çap

    Güneş’in yerinde olsaydı yüzeyi asteroit kuşağını aşardı. Bir gün süpernova olarak patlayacak.

    Bir öncekinin (Dünya’nın yörüngesi) yaklaşık 3,6 katı

  26. Güneş Sistemi (Neptün’e kadar)

    ~9 milyar km çap

    Voyager 1, 1977’den beri yolda ve 2012’de Güneş rüzgârının etki alanından çıkan ilk araç oldu.

    Bir öncekinin (Betelgeuse) yaklaşık 8,5 katı

  27. TON 618’in olay ufku

    ~1.600 AU çap

    Bilinen en büyük kara deliklerden biri: ışık bile olay ufkunu bir uçtan öbür uca dokuz günde geçebilir.

    Bir öncekinin (Güneş Sistemi (Neptün’e kadar)) yaklaşık 27 katı

    Evren haritasında gör →
  28. Oort Bulutu

    ~3 ışık yılı çap (tahmini)

    Kuyruklu yıldızların yuvası. Voyager 1 iç kenarına ancak yaklaşık 300 yıl sonra varacak.

    Bir öncekinin (TON 618’in olay ufku) yaklaşık 120 katı

  29. En yakın yıldıza uzaklık

    4,24 ışık yılı

    Voyager 1’in hızıyla Proxima Centauri’ye varmak yaklaşık 75.000 yıl sürerdi.

  30. Orion Bulutsusu

    ~24 ışık yılı çap

    Çıplak gözle görülebilen yıldız doğumhanesi; yaklaşık 1.350 ışık yılı uzakta.

    Bir öncekinin (En yakın yıldıza uzaklık) yaklaşık 5,7 katı

  31. Omega Centauri

    ~150 ışık yılı çap

    Samanyolu’nun en büyük küresel yıldız kümesi: yaklaşık 10 milyon yıldız tek bir top hâlinde.

    Bir öncekinin (Orion Bulutsusu) yaklaşık 6,3 katı

  32. Galaksi merkezine uzaklık

    ~26.700 ışık yılı

    Merkezdeki Sagittarius A*’dan bize bugün ulaşan ışık yola çıktığında Dünya son buzul çağının en soğuk dönemine giriyordu.

    Bir öncekinin (Omega Centauri) yaklaşık 180 katı

  33. Büyük Macellan Bulutu

    ~32.000 ışık yılı çap

    Samanyolu’nun uydu galaksisi; güney yarımküreden çıplak gözle soluk bir bulut gibi görünür.

    Galaksi sayfası →
  34. Samanyolu

    ~100.000 ışık yılı çap

    Güneş, galaksinin merkezi çevresindeki bir turunu yaklaşık 230 milyon yılda tamamlar.

    Bir öncekinin (Büyük Macellan Bulutu) yaklaşık 3,1 katı

    Galaksi sayfası →
  35. Andromeda Galaksisi

    ~150.000–220.000 ışık yılı çap

    Çıplak gözle kolayca görebildiğin en uzak gök cismi: ışığı bize 2,5 milyon yılda ulaşıyor.

    Bir öncekinin (Samanyolu) yaklaşık 2 katı

    Galaksi sayfası →
  36. Yerel Grup

    ~10 milyon ışık yılı çap

    Samanyolu, Andromeda ve Üçgen Galaksisi’nin başını çektiği, 100’den fazla galaksiden oluşan ailemiz.

    Bir öncekinin (Andromeda Galaksisi) yaklaşık 50 katı

  37. Laniakea Üstkümesi

    ~520 milyon ışık yılı çap

    Adı Hawaii dilinde “ölçülemez cennet” demek; yaklaşık 100.000 galaksi içeriyor ve biz de içindeyiz.

    Bir öncekinin (Yerel Grup) yaklaşık 52 katı

  38. Gözlemlenebilir evren

    ~93 milyar ışık yılı çap

    Evren 13,8 milyar yaşında, ama genişleme yüzünden görebildiğimiz en uzak noktalar bugün 46 milyar ışık yılı uzakta.

    Bir öncekinin (Laniakea Üstkümesi) yaklaşık 180 katı

Kara delik, evrim, Andromeda… ne merak ediyorsan yaz.