Üçgen Galaksisi

Genel bakış

Üçgen Galaksisi, Andromeda ve Samanyolu’ndan sonra Yerel Grup’un üçüncü büyük galaksisi. Yaklaşık 60 bin ışık yılı çapıyla Samanyolu’nun yarısından biraz büyük, ve 40 milyar kadar yıldız barındırıyor.

Kolları gevşek ve parçalı; aralarında yeni yıldızların doğduğu dev, pembe gaz bulutları parlıyor. Bu bölgelerin en büyüğü NGC 604, yaklaşık 1.500 ışık yılı genişliğinde ve içinde yüzlerce sıcak, genç yıldız var.

Neden önemli?

Hubble’ın 2019’da yayımladığı mozaik, galaksinin merkez bölgesindeki 25 milyon yıldızı tek tek gösteriyor. Yıldızları tek tek görebildiğimiz bu kadar yakın bir sarmal galaksi, yıldız oluşumunun bir galaksi boyunca nasıl dağıldığını incelemek için eşsiz bir laboratuvar.

Üçgen, Andromeda’ya kütleçekimiyle bağlı. Muhtemelen geçmişte ona yakın geçti ve gaz diskinin dış kısmı bu yüzden bükülmüş görünüyor.

Şaşırtıcı gerçekler

• Merkezinde dev bir kara delik yok: Samanyolu ve Andromeda’nın aksine, Üçgen’in merkezinde süper kütleli bir kara delik bulunamadı. Ölçümlere göre orada bir kara delik varsa bile Güneş’in yalnızca birkaç bin katından hafif olmalı.
• Yıldız fabrikası: Kendi büyüklüğüne göre Andromeda’dan çok daha hızlı yıldız üretiyor.
• Zor bir çıplak göz hedefi: Görünür boyutu büyük olduğu için ışığı geniş bir alana yayılıyor. Bu yüzden ancak ışık kirliliği olmayan, çok karanlık yerlerde gözünün ucuyla seçilebilir.

Nasıl gözlemlenir?

Türkiye’den sonbahar akşamlarında gökyüzünde yüksekte görülür. Andromeda’yı bulduktan sonra, Andromeda takımyıldızının parlak yıldızı Mirach’ın öbür tarafına, Andromeda’ya olan uzaklık kadar git. Dürbünle soluk, yuvarlak bir ışık lekesi olarak görünür; kollarını görmek için teleskop ve çok karanlık bir gece gerekir.